İnternette gördüğünüz bir eşya tam aradığınız gibi olabilir. Kiralık oda piyasanın çok altında görünebilir. Yeni tanıştığınız kişi size samimi davranabilir. Arayan kişinin sesi kardeşinize, çocuğunuza veya patronunuza benzeyebilir.

Bunların hiçbiri tek başına karşınızdaki kişinin gerçek ve güvenilir olduğunu kanıtlamaz.

Dolandırıcılar insanları yalnızca teknik yöntemlerle kandırmıyor. Güven kazanıyor, duygusal bağ kuruyor, korku yaratıyor ve düşünmeye zaman bırakmıyor. Mağdur para gönderdikten sonra ise “Bilmiyordum”, “Çok gerçekçi görünüyordu” veya “Ona güvenmiştim” demek kaybedilen binlerce lirayı geri getirmeyebilir.

Dolandırıcılığın küresel maliyeti ne kadar?

Dünya genelindeki bütün dolandırıcılık kayıplarını kapsayan tek bir resmî veri tabanı bulunmuyor. Birçok mağdur utandığı, nereye başvuracağını bilmediği veya parasını geri alamayacağını düşündüğü için olayı bildirmiyor.

Bununla birlikte Global Anti-Scam Alliance’ın 42 pazarda 46 bin yetişkinle gerçekleştirdiği 2025 araştırması, incelenen ülkelerdeki dolandırıcılık kaybını yaklaşık 442 milyar dolar olarak tahmin ediyor. Katılımcıların yüzde 23’ü son bir yıl içerisinde bir dolandırıcılık nedeniyle para kaybettiğini bildirdi. Bu rakam resmî küresel suç toplamı değil, araştırmaya dayalı bir tahmindir. Global State of Scams 2025

ABD Federal Ticaret Komisyonuna göre yalnızca ABD’de bildirilen dolandırıcılık kaybı 2025 yılında 15,9 milyar dolara ulaştı. Bunun 7,9 milyar doları yatırım dolandırıcılıklarından, 3,5 milyar doları ise kişi veya kurum taklidi yoluyla yapılan dolandırıcılıklardan kaynaklandı. Bunlar yalnızca bildirilen kayıplar olduğu için gerçek miktarın daha yüksek olması mümkün. FTC’nin 2025 verileri

Aynı kurum, 2025 yılında sosyal medyada başlayan dolandırıcılıklarda bildirilen kaybın 2,1 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Sosyal medya; sahte profiller, hedefli reklamlar ve özel mesajlar nedeniyle dolandırıcıların güven oluşturmasını kolaylaştırıyor. FTC sosyal medya dolandırıcılığı verileri

Dolandırıcı bir kadın profiliyle güven kazanabilir

İnternette kullanılan ad, fotoğraf, ses ve cinsiyet ifadesi kişinin gerçek kimliğinin kanıtı değildir. Bir dolandırıcı kadın veya erkek gibi davranabilir; başka bir kişiye ait fotoğrafları kullanabilir ya da tamamen yapay zekâyla oluşturulmuş bir profil hazırlayabilir.

Özellikle sahte kadın profilleri bazen daha güvenli, samimi veya zararsız görünmek amacıyla kullanılabiliyor. Dolandırıcı günlerce veya haftalarca sıradan sohbet ederek güven oluşturabilir. Daha sonra:

  • Acil paraya ihtiyacı olduğunu söyleyebilir.
  • Bir yatırım fırsatı önerebilir.
  • Sizi başka bir mesajlaşma uygulamasına çağırabilir.
  • Kimlik, banka veya iletişim bilgilerinizi isteyebilir.
  • Bir arkadaşını veya “uzmanını” tavsiye edebilir.
  • Görüşmek için kapora ya da yol parası talep edebilir.
  • Kaybettiğiniz parayı geri alabileceğini iddia edebilir.

FBI, daha önce dolandırılmış kişilerin bulunduğu çevrim içi gruplara kadın profiliyle girerek güven kazanan ve ardından sahte bir “kurtarma uzmanına” yönlendiren dolandırıcılık örnekleri tespit etti. Dolandırıcıların amacı, mağdur olmuş kişiyi ikinci kez dolandırmaktı. FBI’ın sahte profil uyarısı

Buradaki ölçüt kişinin kadın veya erkek olması değil; kimliğin bağımsız şekilde doğrulanıp doğrulanmadığı ve sizden para ya da hassas bilgi istenip istenmediğidir.

Sesini duymak artık kimlik doğrulaması değildir

Eskiden tanıdık bir kişinin sesini duymak güven verirdi. Yapay zekâ destekli ses kopyalama teknolojileri nedeniyle artık ses tek başına güvenilir bir kanıt değil.

Dolandırıcılar sosyal medyadaki kısa bir videodan alınan ses kaydıyla bir aile ferdinin, arkadaşın veya yöneticinin sesine benzeyen kayıtlar üretebiliyor. Ardından sizi arayarak kaza, gözaltı, hastane masrafı veya acil ödeme gibi bir hikâye anlatabiliyor.

FBI, yapay zekâ üretimi sesli mesajların güven ilişkisi kurmak, kişisel hesaplara erişmek ve para istemek amacıyla kullanıldığı konusunda uyarıyor. Kurum, tanıdığınız birinden geldiği iddia edilen yeni numaralı mesajların daha önce doğrulanmış başka bir kanaldan kontrol edilmesini öneriyor. FBI’ın yapay zekâ destekli ses taklidi uyarısı

Böyle bir arama aldığınızda:

  1. Görüşmeyi sonlandırın.
  2. Size verilen numarayı geri aramayın.
  3. Yakınınızı daha önce kullandığınız kayıtlı numarasından arayın.
  4. Ulaşamıyorsanız başka bir aile ferdine sorun.
  5. Ailenizle yalnızca sizin bildiğiniz bir doğrulama kelimesi belirleyin.
  6. Hikâye doğrulanmadan para veya bilgi göndermeyin.

Panik anında karar vermeyin

Dolandırıcının sizi acele ettirmesinin bir nedeni vardır: düşünmenizi, araştırmanızı veya başka birine danışmanızı istemez.

Şu ifadeler önemli tehlike işaretleridir:

  • “Hemen şimdi göndermeniz gerekiyor.”
  • “Telefonu kapatmayın.”
  • “Kimseye söylemeyin.”
  • “Son bir kişi kaldı.”
  • “Şimdi kapora göndermezseniz başkasına vereceğim.”
  • “Hesabınız tehlikede, paranızı güvenli hesaba aktarın.”
  • “Polis veya savcılık adına ödeme yapmalısınız.”
  • “SMS kodunu söyleyin, işlemi iptal edelim.”
  • “Bu fırsat yalnızca birkaç dakika geçerli.”

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2026 tarihli bir soruşturmasında şüphelilerin kendilerini banka personeli olarak tanıttığı, hesaplarda şüpheli işlem bulunduğunu söyleyerek korku yarattığı ve mağdurlardan SMS doğrulama kodlarını aldığı açıklandı. Başsavcılığın banka taklidi soruşturması

Gerçek bir banka çalışanı sizden mobil bankacılık şifrenizi, kart PIN’inizi veya SMS doğrulama kodunuzu istemez. Şüpheli aramayı kapatın ve bankanızı kartınızın arkasında veya resmî internet sitesinde yazan numaradan kendiniz arayın.

Kapora göndermeyin

Sahte otomobil, elektronik eşya, mobilya, kiralık ev, bungalov ve tatil ilanlarında en sık kullanılan yöntemlerden biri kapora istemektir. Dolandırıcı, ürünü başkasına vermemek için küçük bir ödeme talep eder. Para gönderildikten sonra sigorta, nakliye, rezervasyon, cayma veya işlem bedeli adı altında yeni ödemeler isteyebilir.

Emniyet Genel Müdürlüğünün bir operasyon duyurusunda sahte araç kiralama siteleri üzerinden mağdurlardan kiralama bedelinin ardından kapora, sigorta, kasko, provizyon ve cayma bedeli gibi farklı adlarla para istendiği açıklandı. EGM SiberGöz-18 operasyonu

Özellikle:

  • Ürünü görmeden,
  • Satıcının kimliğini doğrulamadan,
  • Taşınmazın gerçekten kiraya veren kişiye ait olduğunu kontrol etmeden,
  • İşletmenin resmî iletişim kanalına ulaşmadan,
  • Yazılı ve doğrulanabilir koşullar bulunmadan

para göndermeyin.

IBAN sahibinin adının ilanı veren kişi veya işletmeyle uyuşmaması ciddi bir uyarıdır. Uyuşsa bile bu, işlemin güvenli olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Mobilya veya eşya görmeye yalnız gitmeyin

Mobilya, beyaz eşya veya evde bulunan ikinci el bir ürünü görmek için tanımadığınız birinin adresine gitmeniz gerekebilir. Böyle bir durumda:

  • Yanınıza bir arkadaşınızı veya aile ferdinizi alın.
  • Gideceğiniz adresi güvendiğiniz biriyle paylaşın.
  • Mümkünse gündüz saatini tercih edin.
  • İlk görüşmeyi kalabalık ve kamusal bir yerde yapın.
  • Telefonunuzun şarjının yeterli olduğundan emin olun.
  • Kendinizi rahatsız hissederseniz içeri girmeyin.
  • Satıcının baskısıyla ödeme yapmayın.
  • Ürünü görmeden nakliye veya kapora parası göndermeyin.

Buluşma sırasında tehlike hissederseniz tartışmaya girmeden ortamdan uzaklaşın. Acil bir güvenlik tehdidinde 112 Acil Çağrı Merkezini arayın.

Kişisel bilgilerinizi ilanlarda yayımlamayın

Telefon numarası, açık ev adresi, kimlik fotoğrafı, öğrenci belgesi, banka bilgileri ve günlük program gibi bilgiler herkese açık ilanlarda bulunmamalı.

Bir oda veya ev arkadaşı ilanında mahalle bilgisi çoğu zaman yeterlidir. Açık adres yalnızca karşı taraf hakkında makul kontroller yapıldıktan ve görüşme kararı alındıktan sonra paylaşılmalıdır.

Şunları hiçbir koşulda göndermeyin:

  • E-Devlet şifresi
  • Mobil bankacılık şifresi
  • Kart PIN’i
  • SMS doğrulama kodu
  • Kimliğin önlü arkalı kontrolsüz görüntüsü
  • Kart fotoğrafı
  • Hesap kurtarma kodu
  • Elektronik imza veya imza örneği
  • Boş veya eksik doldurulmuş belge

Ayrıca banka hesabınızı, kartınızı veya IBAN’ınızı başkasının kullanımına vermeyin. Adalet Bakanlığına bağlı birimlerin uyarılarında, “kolay para” karşılığında banka hesabını kullandıran gençlerin dolandırıcılık zincirinde şüpheli konumuna düşebildiği belirtiliyor. Banka hesabını kullandırmanın riskleri

Sözleşme ve senedi okumadan imzalamayın

“Standart sözleşme”, “yalnızca formalite” veya “sonra doldururuz” denmesi belgeyi güvenli yapmaz. Bir sözleşme veya senet ciddi mali ve hukuki yükümlülükler doğurabilir.

İmza atmadan önce:

  • Belgenin tamamını okuyun.
  • Boş bırakılan alanları doldurtun veya üzerini çizdirin.
  • Tarih, tutar, taraflar ve ödeme koşullarını kontrol edin.
  • Cayma, ceza ve temerrüt hükümlerini inceleyin.
  • Sözlü vaatlerin yazılı metinde bulunup bulunmadığına bakın.
  • Belgenin bir nüshasını alın.
  • Anlamadığınız ifadeler için bağımsız bir hukukçuya danışın.
  • Baskı altındaysanız imzalamayın.

Karşı taraf “Şimdi imzalamazsan fırsat biter” diyorsa durmanız için daha güçlü bir nedeniniz var demektir.

Yapay zekâya sorabilirsiniz, fakat son kararı ona bırakmayın

Bir mesajın şüpheli yanlarını görmek, sözleşmedeki anlaşılması güç ifadeleri sadeleştirmek veya hangi soruları sormanız gerektiğini belirlemek için bir yapay zekâ aracından fikir alabilirsiniz.

Ancak yapay zekâ:

  • Karşı tarafın gerçek kimliğini doğrulayamaz.
  • Bir ilanın güvenli olduğunu garanti edemez.
  • Banka, polis, savcılık veya avukatın yerini tutmaz.
  • Hatalı ya da eksik değerlendirme yapabilir.
  • Gizli bilgilerin paylaşılması için uygun bir yer değildir.

Yapay zekâya kimlik numarası, banka bilgisi, imza, açık adres veya özel sözleşmenin kişisel bilgiler içeren tam görüntüsünü yüklemeyin. Büyük para, borç, senet, kira veya mülkiyet kararı öncesinde bir avukata ya da ilgili resmî kuruma danışın.

Dolandırıldıysanız ne yapmalısınız?

Utanç veya panik nedeniyle beklemeyin. Hızlı hareket etmek paranın geri döneceğini garanti etmez ancak bankanın işlemi inceleme, hesabı koruma veya mümkünse transferi durdurma ihtimalini artırabilir.

  1. Bankanızı hemen arayın. Kartı, mobil bankacılığı ve ilgili hesapları güvenceye alın; işlemin dolandırıcılık olduğunu bildirin.
  2. Şifrelerinizi temiz bir cihazdan değiştirin. Aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapları da yenileyin.
  3. Delilleri silmeyin. Mesajlar, ilan bağlantısı, profil adresi, telefon numarası, IBAN, dekont, sözleşme ve ekran görüntülerini saklayın.
  4. Polis veya jandarmaya başvurun. Ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
  5. Hesaplarınızı izleyin. Yeni işlem, kredi veya hesap değişikliği olup olmadığını kontrol edin.
  6. “Paranızı geri alacağız” diyen yabancılara ödeme yapmayın. Mağdurlar ikinci kez hedef alınabilir.
  7. Acil tehdit varsa 112’yi arayın.

Banka havalesi, kripto para, nakit, hediye kartı veya başka bir kişinin hesabına gönderilen ödemelerin geri alınması zor olabilir. Bu nedenle en güçlü koruma, transferden önce durup doğrulamaktır.

Para göndermeden önce 10 saniyelik kontrol

Kendinize şu soruları sorun:

  • Karşımdaki kişinin kimliğini bağımsız bir kanaldan doğruladım mı?
  • Neden acele etmem isteniyor?
  • Ürün, oda veya hizmeti gerçekten gördüm mü?
  • Para neden başka bir kişinin hesabına gönderiliyor?
  • Teklif gerçek olamayacak kadar iyi mi?
  • Benden doğrulama kodu veya kişisel bilgi istendi mi?
  • İletişimi güvenli platformdan başka yere taşımaya mı çalışıyor?
  • Bir yakınıma danışmam engelleniyor mu?
  • Sözleşmenin tamamını anladım mı?
  • Bugün karar vermek zorunda mıyım?

Son sorunun cevabı çoğu zaman hayırdır.

Unutmayın: Güven, doğrulamanın yerine geçmez. Ses, fotoğraf, profil, takipçi sayısı veya samimi konuşma kimlik kanıtı değildir. Baskı varsa durun; şüphe varsa doğrulayın; anlamıyorsanız imzalamayın; görmediğiniz şey için peşin para göndermeyin.